Uitdagende leeromgeving

Hoe kunnen we uitdagende activiteiten voor kinderen inrichten? In welke situaties laten kinderen enthousiasme en wetenschappelijk redeneren zien? En welke rol speelt de volwassene? Deze en andere vragen staan centraal in het onderzoek naar de activiteiten van het Wetenschapsknooppunt Noord Nederland. Het Wetenschapsknooppunt biedt voor kinderen van basisscholen interessante en uitdagende activiteiten aan, zoals een college aan de kinderuniversiteit of een interactieve presentatie in het Mobiele Planetarium. Maar het is meer dan alleen een leuk bezoek. Door de activiteiten te koppelen aan werken op school wordt een rijke leeromgeving gecreëerd die leerlingen prikkelt en uitdaagt op het gebied van Wetenschap & Techniek.  Hoe kunnen we dit soort activiteiten en arrangementen optimaal vormgeven?

 

TalentenKracht

De TalentenKrachtbenadering vormt hier de leidraad. Talent moet worden gezien als een eigenschap die ontstaat in een dynamische interactie tussen kind, volwassene en de taak. Een enthousiast kind creëert bijvoorbeeld een enthousiaste leerkracht/begeleider, en andersom. Hieruit volgt dat de leeromgeving, en daarin de leerkracht/begeleider, een belangrijke rol speelt in het ontlokken en bevorderen van talent.

 

Wat is belangrijk?

In het onderzoek tot nu toe komt naar voren dat kinderen niet het maximale van zichzelf laten zien als ze alleen of samen met een ander kind aan een opdracht werken. Ze moeten daarbij uitgedaagd worden door een volwassene én een interessante probleemoplossingsgerichte taak. We hebben gezien dat het wetenschappelijk denken van kinderen gestimuleerd kan worden door open uitingen (vragen stellen en aanmoedigen om te spreken) van de volwassene. Dit stimuleert kinderen om zelf na te denken en hun eigen kennis op te bouwen. Vragen die gericht zijn op stappen in de empirische cyclus helpen daarbij.


Het afstemmen van wat een kind precies nodig heeft, blijkt een moeilijk proces. We hebben in het onderzoek gezien dat in situaties waarin TalentenKracht geïmplementeerd is in de taak en de volwassene geschoold is in TalentenKracht, kind en volwassene elkaar meer volgen in een proces. De taak van de volwassene is om nauwkeurig in te spelen op de behoeftes van het kind. Om dit goed te kunnen doen heeft de volwassene, vooral bij kinderen in de bovenbouw, achtergrondkennis nodig. Daarnaast moet de volwassene het denkproces van de kinderen volgen. Het afstappen van wat de volwassene wil horen ten behoeve van het stellen van vragen waar geen uniform antwoord op is, blijkt lastig. We hebben eveneens gezien dat kinderen meer tijd nodig hebben om na te denken en een antwoord te formuleren.  
Naast deze bevindingen over het uitvoeren van de activiteiten hebben we ook gemerkt dat veel scholen weinig tijd vrijmaken om het bezoek voor te bereiden, en dus in te bedden in het lesprogramma.
De uitkomsten van dit onderzoek worden gebruikt om het aanbod van dit Wetenschapsknooppunt te verbeteren. Ook scholen kunnen de uitkomsten gebruiken om de talenten van kinderen vooraf, tijdens en na het bezoek verder te stimuleren.

 

Meer informatie: Carla Geveke

 

Laatst aangepast op donderdag, 24 juli 2014 11:18